Bir evin tapusuna sahip olmak, o evi hemen kullanabileceğiniz veya kira gelirini alabileceğiniz anlamına her zaman gelmez. Taşınmaz üzerinde başka biri lehine intifa hakkı bulunuyorsa mülkiyet ile kullanma ve yararlanma yetkileri farklı kişilere ait olabilir.
İntifa hakkı, Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen sınırlı ayni haklardan biridir. Kullanma ve yararlanma yetkisini elinde bulunduran kişiye intifa hakkı sahibi, bu hakla sınırlandırılmış mülkiyetin sahibine ise çıplak malik denir. Taşınmaz üzerindeki intifa hakkı, tapu kütüğünün irtifak hakları sütununa tescil edilir.
İntifa Hakkı Sahibine Hangi Yetkileri Verir?
Hakkın kapsamına göre intifa sahibi, taşınmazda kendisi yaşayabilir veya taşınmazı kiraya vererek kira gelirinden yararlanabilir. Ancak yalnızca intifa hakkına dayanarak mülkün mülkiyetini satamaz. Örneğin bir ebeveyn, evin çıplak mülkiyetini çocuğuna devrederken intifa hakkını kendisinde tutabilir. Böylece çocuk mülkiyeti edinirken ebeveyn, hakkın devamı boyunca evde yaşama veya kira gelirinden yararlanma imkânını koruyabilir.
İntifa Hakkı Devredilebilir mi, Miras Kalır mı?
İntifa hakkının kendisi başka bir kişiye devredilemez ve hak sahibinin mirasçılarına geçmez. Buna karşılık sözleşme ve hakkın niteliği izin veriyorsa, hakkın kullanılması başkasına bırakılabilir.
Bu ayrım önemlidir: Kullanımın başkasına bırakılması, tapudaki intifa hakkı sahibini değiştirmez ve hakkın süresini uzatmaz.
İntifa Hakkı Kaç Yıl Devam Eder?
İntifa hakkının süresi, hak sahibinin gerçek veya tüzel kişi olmasına göre farklılaşır:
- Gerçek kişilerde: Daha kısa süreyle kurulabilir; her durumda en geç hak sahibinin ölümüyle sona erer.
- Tüzel kişilerde: Kararlaştırılan süre dikkate alınır; üst sınır 100 yıldır. Süre belirlenmemişse tüzel kişiliğin sona ermesi de hakkı sona erdirir.
Dolayısıyla tüzel kişiler için genel üst sınır 30 yıl değildir.
İntifa Hakkı Nasıl Kurulur?
Sözleşmeye dayalı taşınmaz intifa hakkı, tapu müdürlüğünde resmî senet düzenlenmesi ve tapu kütüğüne tescille kurulur. Hakkın kapsamı, süresi ve kullanım koşulları işlem öncesinde açıkça belirlenmelidir.
Vasiyetnameyle de bir kişi lehine intifa hakkı kurulması öngörülebilir. Örneğin mülkiyetin çocuğa, intifa hakkının eşe bırakılması planlanabilir. Bu durumda gerekli miras ve tescil işlemleri tamamlanmalıdır. Kanundan doğan özel intifa hâlleri ise kendi koşullarına göre değerlendirilir.
Bakım, Onarım ve Vergileri Kim Karşılar?
İntifa hakkı, kullanım yetkisinin yanında sorumluluklar da getirir:
- Olağan bakım ve işletme giderleri: Kural olarak intifa hakkı sahibine aittir. - Önemli onarım ihtiyaçları: Malike bildirilmelidir. Kanundaki koşullarda, malik gerekli işleri yapmaktan kaçınırsa intifa sahibi bunları onun hesabına yaptırabilir. - Özenli kullanım: Taşınmazın niteliğine uygun davranılmalı; mülk korunmalı ve zarar verici kullanımdan kaçınılmalıdır.
Giderlerin paylaşımında işin niteliği ve ilgili hükümler birlikte değerlendirilir. Emlak vergisinde ise intifa hakkı bulunması hâlinde mükellef, kural olarak intifa hakkı sahibidir.
İntifa Hakkı Sona Erdiğinde Ne Olur?
Sürenin dolması, gerçek kişi hak sahibinin ölümü veya haktan vazgeçilmesi gibi nedenlerle sona erme gündeme gelebilir. Tapudaki kaydın kaldırılması için gerekli terkin işlemi de tamamlanmalıdır.
Hak sona erdiğinde taşınmaz malike geri verilmelidir. Bununla birlikte intifa sahibi, olağan kullanım sonucunda oluşan değer azalmalarından sorumlu değildir.
Seferihisar ve Urla’da Ev Alırken Neden Önemli?
Seferihisar’da satılık ev veya Urla’da bir gayrimenkul yatırımı araştırırken, taşınmazı ne zaman kullanabileceğinizi ve kira gelirinin kime ait olduğunu netleştirin. Tapudaki intifa kaydının sahibi, kapsamı, süresi ve kaldırılmasına ilişkin koşullar satın alma kararınızı doğrudan etkileyebilir.
Seferihisar ve Urla’da emlak danışmanlığı hizmetimizle alım sürecindeki bu detayları değerlendirmenize yardımcı oluyoruz. İşleme özgü hukuki koşulların tapu müdürlüğü ve gerektiğinde bir hukuk uzmanıyla doğrulanması önemlidir.
Sık Sorulanlar
İntifa hakkı bulunan ev satılabilir mi?
Kural olarak çıplak mülkiyet satılabilir. Ancak satış, mevcut intifa hakkını kendiliğinden kaldırmaz; alıcının kullanım yetkisi bu hakla sınırlı kalabilir.
İntifa hakkı sahibinin vefatında hak mirasçılara geçer mi?
Hayır. Gerçek kişi lehine kurulan intifa hakkı ölümle sona erer; tapu kaydının terkini için gerekli işlem yapılmalıdır.
Bu konuda portföy konuşmak ister misiniz?
Seferihisar ve Urla hattında ev, arsa, kiralık ev veya yatırım amaçlı portföy arıyorsanız Ferdi İnal ile hızlıca görüşebilirsiniz.
İletişime Geç